Våre bønner er høyrde 2

I år kjøpte eg berre ei bok på mammutsal "Bønner og linser" av Camilla Jensen. Den såg fin ut med kjapp gjennomblaing, og eg har tenkt fleire gongar i det siste at husstanden burde blåsa liv i bønner og belg-matlaginga vår. Og det klarte boka, og på ein søndagsformiddag hadde eg kokt kikerter (etter ein veldig praktisk hurtigmetode frå boka), sett spirer i glas og sådd karsefrø på kjøkenpapir:

Eg kallar dette: lekkert stilleben med kokebok

Og det er veldig fin bok! Bileta er fine, papirkvaliteten er deilig. Og teksten er tidvids rett på oppskrift, tidvis informativ og tidvis personlege anekdoter om kor oppskrifta kjem frå. God blanding, akkurat slik eg likar å lese.

Inspirasjonen kjem frå heile verda der dei bruker linser og bønner, frå cowboymat med brune bønner og flesk til linsesuppe med kokos og koriander. Det er kapittel om smaksløftarar (som krydderblandingar og gremolata) og det er eit bonuskapittel: Kaker og annen kos. Derfrå laga eg ei heilt fantastisk eplekake som skal få eit eige innlegg seinare.

Den fyrste oppskrifta eg prøvde frå denne boka var ein hit, og berre på namnet var eg seld;

Kikertcouscous med sitron og mynte.

Work in progress med myntekvist, minimorter med dressing.

Noko so bra! Eg hadde ei mynteplanta i vinduskarmen som desperat strakk sine lange, tynner kvistar med vindauga og det vesle solskinet som fins. So eg klippa den hardt og brutalt ned, og laga ein vidunderleg salat inspirert av Camilla Jensen sin. Her gjer eg hennar mengder, sjølv om eg ikkje fulgte den særleg slavisk.

2 fedd kvitlauk
salt
1 dl god olje
saft og skall av 1 sitron
pepper

Støt hvitløk grovt i morter (eller hakk den) sammen med litt salt. Rør i olivenolje og tilsett sitronsaften litt etter litt. Smak til med salt og pepper.

Bland sammen:
150 g kikerter (evt 2 bokser, skylt og avrent)
1 liter kokt couscous
1 agurk, i små terninger
1 liten rødløk, skåret i tynne skiver
et par never soltørkede tomater, lagt i bløt og skåret i terninger
3-4 never mynte, grovhakket  (Her seier Camilla Jensen "gjerne flere ulike sorter. Men det hadde ikkje eg og, det funka bra det og!)

I tillegg grovhakka eg nokre deilige oliven (i olje &krydder) og hadde i salaten.

Camilla Jensen fortel at retten kjem frå Marokko der den ofte blir servert til lam, og ho foreslår å bruka den som nistemat fordi den er ypparleg til det. Eg serverte den til formiddagsmat saman med noko naan-aktig brød frå Fruktkorga og nøkkelost, og var veldig, veldig nøgd.

Og so sykla sprekasen til byn. Er han ikkje kjekk i sykkelantrekket sitt?

Slik ein sik!

Då eg kom inn døra heime etter ei hard treningsøkt (ja, faktisk!) i kveld visste eg ikkje kva for ei delikatesse som venta meg. Eg forstod det heller ikkje då eg fekk auge på den heller.

Denne fisken har lugge vakuumpakka inst i det kaldaste skapet sidan før jul. Det er ein varmrøykt sik frå Femundfisk som var ein del av den fabelaktige matpakka Henningen fekk i julepresang frå jobben. Heil, tradisjonsrik, rett og slett flott.  

Me har ikkje snakka so mykje om den fisken før, og no skal eg koma med ein innrømmelse som eignentleg er litt flau: Eg var litt redd for den fiske.  Eg trudde nok den kom til å vere god, men eg grua meg litt til å ta den fram. Kanskje  kom til å vere litt tiltak å reinse den. Kanskje er den ram og tilvenningskrevjande som rakfisk? Kanskje kryr den av mjuke små bein, som nubbesild? Alle desse tinga er sider av fisk som gjer meg litt feig. Fiskefeig. 

La oss sjå litt meir på han:

Lekkert dandert på serveringsfat, med rå lauk og lekker kålrabistappe. Alt var klart då eg kom heim frå trening, og eg var skrubbsvolten. 

Vakuumpakka var opna.

Det var ingen veg tilbake. 

Eg tok kniven fatt, og byrja å reinse av skinnet. Skjela var intakt, og skalet viste seg å gå lett av i store, stive flak. Under openberra fiskekjøtet seg, med kvit og rosa farge som minna om rakfisk men med fast kjøt. Den var rett og slett fastare i fisken (hø, hø).

Og smaken? Nydeleg! Ikkje for salt, ikkje for røykt. Rett og slett ein mild og snill og nydeleg røykt fisk.
Kombinasjonen mellom den fine røyksmaken, den milde og deilige kålrabistappa og skarp rå lauk var rett og slett fabelaktig. Eg kunne nesten ikkje kontrollera superlativa.

Slik ein sik har eg vel aldri smaka før! For ein flott fisk! 

So finn du ein heil, varmrøykt sik frå Femundfisk veit du kva du har å gjere.

Internettet

Det er årsaker til at det går litt trått med fiks & faks-bloggen for tida. Fleire årsaker - men ein stor, bakanforliggande hovudårsak: 100 % fast jobb. Ferdig på jobb 16.30 kvar dag.

Då er dei andre grunnane som følger:
- litt reisetid, slik at dersom eg til dømes skal handla etter jobb blir klokka fort halv seks - seks før eg kjem meg heim.
- når eg ikkje kjem meg heim før klokka halv seks-seks blir middagen tilsvarande sein, og då er eg stort sett hólsvolten når maten endeleg kjem på bordet.
- når eg er so svolten blir eg utruleg slapp, og det tar litt tid å koma seg.

Og i tillegg er det sopass mykje nytt med ny jobb at det siste eg vil gjera når eg kjem heim er å tenka. Planlegga, tenka, formulera. Fotografera.

Eg vil berre ta inn.

So det eg gjer er å lesa bok, vaska opp (ein sjeldan gong), er slapp i sofaen, ser litt på tv... og les litt (masse..) på internett. Foodgawker til dømes. Herregud, foodgawker altså. Det flommer over av ovnsbakte, ofte vegetariske, ostebefengta middagsrettar,  sexy kaker, fancy smågreier,  heimelaga ost,  eller enno meir kuriøse saker som forsøk på  butterbeer frå Harry Potter.

Til helga til dømes, kunne eg tenka meg å prøva å laga polske pierogi med potet og ost, ein rett eg i grunnen har hatt lyst til å prøva meg på sidan eg var på utveksling i Slovakia for 3 år sidan.

Vidare er eg freista til å prøva på fylte pastaskjell a la dette eller kanskje heller dette - men det blir litt mindre aktuelt med rettar som har nærare ein times førebuingstid når middagen er so sein uansett.

Og so, hvis me får vener på besøk ein kveld for spel og øl eller noko kan eg jo diska opp med eit løk- og  ostefylt brød (også her). Eller spinat- og artisjokkdip.

Men i morgon - då skal blomkålen frå nederst i kjøleskapet til pers. Då blir det blomkålpannekaker etter yogatimen. Eg gler meg!

Kveder og kvelding

Kveder er ei gamaldags frukt som har vore ganske avgløymd i dette landet her. I utlandet derimot, har dei ikkje gløymd kva kveda kan bidra med. Dei er harde og trevlete når dei er rå, men stikk du nasen borti skalet kjenner du den aromatiske duften som minner om epler og pærer, og blir den kokt, posjert eller bakt blir den smakfull og deilig. 

Alt dette har eg berre lese om i bloggar og kokebøker (og på opplysningsnettstaden for frukt) - men no ligg det to kveder og baker seg i steikeomnen min. Eg har ei lita kjensle av at kveder er i vinden no, og at fleir og fleir oppdager denne harde, fine frukta. For min eigen del kjennes det litt som ein milepæl i livet - ENDELEG kveder! Eg sat i sofaen og såg på dei i går kveld medan eg googla kveder og quince og quitte for å finna ut korleis mine fyrste kveder skulle tilberedast.

Neste gong eg kjøper kveder skal eg laga membrillo, ein fast gelé av kveder som er fast tilbehør til ost i Spania. Internettet flommer over av oppskrifter (blant anna her eller her) , og det virker enkelt og greit å laga - om enn noko tidkrevande. Men debut-kvedene skal bakast.

Kvedene eg kjøpte i går er no i ovnen, fylt med honning og sitron, og eg er spent på resultatet!

Baketida skal eg bruka på å rydda i stova (klede i stolen, papir på bordet, julapynten som rett nok er rydda ned, men som står i skoesker i hjørnet). So blir det kveder og is om 2 timar. 

Bakte kveder med honning

• Set steikeomnen på 150 grader.
• Vask kvedene godt. Del dei i to, reins dei for stilk og kjernehus, skjer vekk evt stygge flekkar. 
• Legg kvedene i ei eldfast form. Ha omlag 1 ts kvar av honning og sitronsaft i holet i midten. 
• Hell vatn i forma, omlag ein halv liter

PS. Og kvedinga? Den er til dømes her, i eit døme med god kveding og dårleg lyd:

Eller her, for litt grining på laurdagsføremiddagen. 

Ting

Eg blir heilt matt av dagens tv-nyheiter, som fokuserer mest på at folk er ute og byter julapakkane sine i dag. Det fins so vanvittig mange TING i verda, og alt for mange folk som vil bruka alt for mykje pengar på det. Jula altså! Eg elskar jula, men alt før og etter driver meg nesten til zen-buddhisme.

Dette er eit blogginnlegg eg har tenkt på lenge, men gløymd av før eg såg dei slitsomme handle/byte-nyheitene i dag. For fleire veker sidan fekk me nemleg byavisa i posten, ei avis ein får sjølv om ein har neitakk til reklame-skilt sidan dei har redaksjonelt innhald. Og byavisa finansierers tydelegvis med kilovis med innstikk - reklame, reklame, reklame. Eit av desse innstikka som kom i slutten av november kom frå ein kjend butikk for kjøkkenutstyr, eller som dei sjølv seier "spesialbutikken for matglede", og sidan eg er jamnt over interessert i både kjøkenutstyr og matglede unnslapp nett dette heftet papirinnsamlinga.

Rett nok fins det ein del fine og nyttige ting, mange av dei kunne eg godt hatt sjølv om eg hadde skapplass, men mest av alt blir eg sliten av kor mange TING det går an å eiga. Mange av dei er so vilt spesifiserte at dei grenser mot kuriositetar. Difor følger her:

EI LITA LISTE OVER TING SOM KUN HAR EIT FORMÅL, OG DIFOR EIN LETTARE MEININGSLAUS EKSISTENS  ELLER ANDRE KJØKENGREIER SOM EG FAKTISK HADDE BLITT LITT SUR OM EG FEKK

• Eggform. Ja - silikonformer som former egga som eit hjarte.
• Eggkokar - plastsak egga kan ligga i medan dei kokar.
• Egg-separator (prøv heller dette!)
• Eggsaks 
• Spaghettimålar
• Bifflodd (?)
• Sushi-ruller
• Hamburger-presser
• Avokado-, jordbær-, sopp-, tomat- og løk-delar. Ein til kvar der altså.
• Popcake-jern
• Pannekake-jern
• Bobleindikator til åpna champagneflaske
• Champagnesabel
• Karaffel-tørkestativ

Til slutt, eit par ting som berre har eit formål men som eg likevel kunne tenkt meg sjølv om eg veit at eg ikkje har skapplass og dessutan lever heilt fint utan (men det hadde vore kjekt i blant):

• fondue-sett 
• bambus-steamer

eit spørsmål om mål

Svigermor har ei flott oppskrift på ingefærøl i boka ho har hatt sidan ho var lita, men me har litt problemer med å tyda mengdene:

Ingefærøl

10 l vatn

1 kg sukker

15 øre gjær

15 øre nellikspiker

30 øre heil ingefær

Er det nokon som har eit tips til kva øres-mengda på nellikspiker var i 1964?

søndag

dagene styrter avsted som ville hester over alle hauger

charles bukowski

Det går i eitt med kvardagar, dei kalde klare, dei gørre grå, dei late, dei som er fylte med folk og fest og mat. Det går i eitt med lesing på bussen, timelisteføring, arrangering, møter, knekkebrød med makrell i tomat i lunsjen. Og no er det byrja med julabord, no er det tid for å få i stand alle dei planlagte treffa og middagsbesøka og lefsebakinga og pepperkakehusbakinga og me må jo få møttes før jul!

Det er heilt greit med kvardagar og. Men i dag stod me opp so seint som me villa, drikk kaffi og slappar av i sofaen, ser på tv-serie og ute er det kaldt, so me går ikkje tur likevel. 

Me står ved sida av kvarandre med kvart vårt skjærebrett og kvar vår kniv. Pastavatnet er satt på kok, der skal spaghettien få bli al dente. Det er grønnkål i frysen, eg tar den opp og riv frå kvarandre i passelege bitar. Grønnkål blir litt som papir når den er frosen, den blir ikkje seig før den får tint litt. So hakkar eg kvitlauk. Henning drar skinnet av nokre pølser, røykte kjøttpølser av den billige og berre passeleg gode typen. 

Når pastaen har kokt heller med den i dørslag og renne av. I den varme kjelen smelter me litt smør og lar kvitlauken surra litt. So har eg i kålen og lar den falla litt saman og bli litt mør. Har i matfløyte, og heller tilbake pastaen. Henning steiker pølsene og på slutten av steikinga heller han over litt sweet chili og sriracha-sausar. Då blir dei klissete, nesten karamelliserte, og det blir eit lite helvete å få panna rein, men det går bra. 

So er det middag i sofaen, slapp søndag, og i kveld skal me til byn og sjå James Bond.