Heimedag

For å vere heilt ærleg er eg usikker på den store miljømessige eller økonomiske gevinsten ein får av å laga Alt Godt sine opptenningsrullar. Men det bryr eg meg ikkje om, og presenterer heller fira gode grunnar til å bruka tid på å laga dei uansett. I stigande rekkefølge:

4. Kjensla av at det er fornuftig å bruka stumpar og restar av stearinlys til noko.

3. Kjensla av å få brukt opp alle reklameavisene som kjem i posten fordi ein ENNO IKKJE har fått opp ein «Reklame Neitakk»-klistrelapp.

2. Den generelt gode kjensla av Å LAGA NOKO SJØLV.

1. Den mest konkrete og beste grunnen av dei alle: Det er utruleg lett å tenna opp med desse rullane, sjølv i ein kronglete og vanskeleg omn som vår.

Og slik gjer du det:

Set på radioen, eller ei fin plate (til dømes denne) på repeat.

Smelt stearin over vassbad, eg bruker eit stort sylteglas eg har mista loket til. Rull saman 2 sider av ei avis, fest med hyssing eller bomullstrådar, klipp opp i passande storleik. Eg rulla frå botnen, altså den lengste sida, og klippa opp i 4 bitar. Det blei slanke, fine rullar. Dypp halve i stearinen, det kan henda du må tilta litt for å få dekt opp til omlag midten.

La størkna medan du lagar fleire rullar. Dypp andre halvparten, og halve av dei nye. La størkna medan du lagar fleire rullar. Dypp andre halvparten, og halve av dei nye. La størkna medan du lagar fleire rullar. Dypp andre halvparten, og halve av dei nye. La størkna medan du lagar fleire rullar. Dypp andre halvparten, og halve av dei nye. La størkna medan du lagar fleire rullar. Dypp andre halvparten, og halve av dei nye. La størkna medan du lagar fleire rullar. Dypp andre halvparten, og halve av dei nye.

Og dette kan du halda på med til det er tomt for stearin eller aviser, eller du blir lei. Eller til du blir akutt svolten og bruker 10-20 minutt på å laga ei ikkje veldig vakker, men god:

Rask, enkel suppa

Omtrentlege mengder til ein person:

• 5 – 7,5 dl vatn,
• suppebuljong tilsvarande mengda vatn
• ein dæsj Sriracha, annan chili-saus eller litt hakka fersk chili
• 4-5 tørka soppar hvis du har

La det småkoka, medan du har i: 

• 1/2 kvitlauk av typen utan fedd, skore i tynne skjever.
• 1- 1/2 gulrot, med mindre du oppdagar at det ikkje er gulrøtter att.
• Ein liten bit finstrimla hovudkål, med mindre du oppdager at det er myggel på den.
• Ein liten porsjon nudlar, til dømes eit nøste av desse festlege, fargerike nudlane frå ei asia-sjappe.

Når det syder og alt er mørt, knekk eit romtemperert egg oppi. Dette er den einaste formen for posjering eg nokonlunde beherskar. Det vil seie, det kvite sprer seg jo rundt i krafta som brudeslør i sommarbris, men i denne suppa gjer det ikkje so mykje. Det blir ikkje like pent, berre. Difor viser eg fram ein litt penare variant som eg laga tidlegare i veka: 

6.desember

Eg har meldt meg inn i facebook-gruppa "Sarah Bernhardts venner". Nei, det handler ikkje om den franske skodespelarinna som er med ei ei Lucky Luke-historie, men om kaka ein dansk bakar visstnok skal ha kalla opp etter den fabelaktige kvinna. Favorittkaka, favorittdama. 

Dersom kakene har noko som helst med dama å gjere, so må ho ha vore søt, deilig, storslagen, og på den pietistiske, norske måten: Litt syndig. Det er ingen tradisjon for å laga Sarah Bernhard-kaker til jul i familien min, men etter at eg tilfeldigvis las om dei ein stad på internetten var eg hekta på tanken å laga dei. Eg har tenkt på kransekakebotn, sjokoladesmørkrem og sjokoladeovertrekk i fleire dagar - og i går var dagen då eg skulle laga dei. 

Sarah Bernhard og kaffi. God frukost!

Dagen i går vart altså ein sjokoladedag, der eg i tillegg til Sarah Berhard laga ein ny trøffelkrem som står i kjøleskapet og FORÅHPENTLEGVIS er blitt tjukk - og so chocolate con churros til slutt. 

Det blei vilt masse sjokolade, og over lunsj i dag var både Henningen og eg einige om at det i grunnen var nok no. No treng me eigentleg berre ein joggetur!  

2. desember

Tusen takk for fabelaktige kommentarer og ein overveldande respons på fyrste innlegg i adventskalenderen! Eg blir statistikk-junkie av sånt. 
I dag er det tid for luke 2, og det blir ei todelt luke.

 Fyrst- ein liten gullklump av trøndersk julestemning frå youtube, teksten her.

Adamseplene var ein fin gjeng kan du tru: Hans Petter Nilsen, Klaus Joachim Sonstad og Ivar Nergaard. Dei hadde, om eg ikkje hugsar feil, sketsj- og musikkbaserte sceneshow, og ikkje minst programmet Full pupp på NRK. Er det nokon som hugsar det?

Uansett, denne superfine trønderske versjonen av den rå og nydelege Fairytale in N.Y. har berre 547 visningar på youtube per i dag, so eg synes alle skal spre bodskapen. Trønderske juleeventyr til folket!

Og so: meira julakjeks.
I ein av kommentarane frå i går skreiv søte Lene frå gamledagar på Studentersamfundet om korleis ho har vore på spansk IKEA og kjøpt pepperkakeformer, men ikkje fann ferdig pepperkakedeig. Fortvil ikkje, Lene! Pepperkakedeig er nokså omstendeleg å laga (og strengt tatt ikkje dei beste julakjekso til å eta heller), men eg har eit flott alternativ til deg!

Oppskrifta kom eg over i den tidlegera nemnde supre bloggen Ekstremt bra, Utrolig fint. Dei fine jentene der kallar kjekso for vaniljekjeks, men då eg fann ut at eg skulle laga dei viste det seg at eg ikkje hadde vaniljesukker. Då brukte eg kanel i staden for, og det blei veldig godt. Der har du the beauty of these kjeks. Det er ein smidig og enkel deig, lett å laga, lett å kjevla, lett å stikka ut, lett å steika og ikkje minst: Lett å eta. Nam. Og so kan du bruka den smakstilsetjinga du vil!


Kjeks a la Marte og Hanne
190 g smør
1 kopp melis
1-2 ts vaniljesukker
2,5 kopper mel
1 egg
Smakstilsetjing. Kanel? Kinesisk five spice? Litt rive sitronskal? Appelsinblomstvatn? Ei blanding julakrydder som malt nellik, ingefær, anis, allehånde? Kva du vil!

• Set omnen på 180 grader.
• Bland godt saman smør, melis, vaniljesukker og annan smaktilsetjing.Vær gjerne litt forsiktig med smakstilsetjinga, 1/2 til 1 ts er sikkert nok til å gje eit subtilt hint av smaken, mange krydder vil bli litt for dominerande vil eg tru. Smak til!
• Ha i mel og egg, rør til ein mjuk og smidig deig, du må gjerne bruke hendene på slutten.
• Deigen kan med fordel leggast i kjøleskapet litt for å bli litt fastare og enklare å jobba med.
• Kjevle ut deig, stikk ut kaker.
• Steik i 10-12 minutt, men pass på. Kjekso blir ikkje gyldne, men forblir like kvite, bleike og delikate heilt til dei blir svidd. 

Deigen står seg fint i kjøleskapet eit par dagar hvis du ikkje gidd å laga alt på ein gong, slik tilfellet var då eg laga kanelkaker. Neste gong skal eg laga med kinesisk five spice! Det har eg trua på.

1.desember

Velkomen til fyrste luke i den joviale julekalenderen her på Juksemat! 

Gjøran og frk Juks prestenterer: Jødekaker

Den fyrste dagen i desember vert, tradisjonen tru, feira heime hjå gutta i Nedre Møllenberg Gate; Gjøran, Geir og Roar, som ikkje er kome enno. Henningen og eg er på plass, i tillegg til fleire vidunderlege folk: Hjørdis og Tom, og ei foreløpig sovande Herdis.

Ribba er i ovnen, me fråtser i julemusikk, klementiner og snop, og i skrivande stund ser me Blåfjell. Seinare skal me sjå Love Actually, eta eit voldsomt julemåltid og kanskje baka pepperkaker hvis me gidd.

Nytt av året var ein spanande form for bakst: Jødekaker. Kakene er luftige, mjuke og veldig gode kjeks. Dei kunne like gjerne ha heitt "jødiske kaker", noko som kanskje ville vore litt mindre spesielt, men det heiter dei altså ikkje. Wikipedia fortel at jødekaker er av sefardisk opphav,
noko som tyder at dei er kome til Skandinavia frå jødar i Spania og Portugal.

Dette er kanskje ikkje dei mest utbreidde kakene, men på vestlandet kan dei kjøpast på butikken. Sjølv kjenner eg dei helst frå famelien Helland heime i Eikelandsosen, og oppskrifta kjem frå mor Helland. Eg fekk oppskrifta i sommar, behørig skriven opp på ein konvolutt,  men i dag var fyrste gong eg prøvde henne. Resultatet vart so fantastisk at eg sporenstreks bestemte meg for å laga adventskalendar, berre slik at desse vidunderlege småkakene kan vere den fyrste luka.

Fenga? Interessert? Trykk på les meir for oppskrift, framgongsmåte og fleire joviale fotos!

Har du sett noko so høgt og flott?  It`s a christmas miracle!